Onderzoek sociale contacten

Eén op de drie ouderen is actief op zoek naar nieuwe vrienden

51 procent van de ouderen is (weleens) eenzaam

Menselijke contacten geven kleur aan het leven. Een praatje met de buurman, een kop koffie met een vriendin of een wandeling met een maatje. Als we ouder worden, verandert ons sociale leven. De contacten met ex-collega’s vervagen, het netwerk van familie en vrienden wordt kleiner. Hoe bouw je dan toch een actief, betrokken sociaal leven op? Dat vroegen we aan maar liefst 7.530 65-plussers in ons onderzoek ‘Ontmoeten’, uitgevoerd door Abbi Insights.

Onderzoek socialee contacten - ANBO-PCOB

De meeste 65-plussers zijn best blij met hun huidige sociale leven, zo blijkt uit ons onderzoek. Bijna acht op de tien deelnemers geven aan (heel) tevreden te zijn. Samenwonende ouderen zijn vaker tevreden (85 procent) dan leeftijdgenoten die een latrelatie hebben (73 procent) of die gescheiden zijn (61 procent), hun partner zijn verloren (67 procent) of die nog nooit een relatie hebben gehad (68 procent). Opvallend: meer mannen dan vrouwen zijn tevreden (82 procent tegenover 75 procent).

Gebrek aan contact

Toch is ook een flinke groep minder gelukkig met het sociale leven, namelijk een op de vijf ouderen. En 51 procent van de ondervraagden is (weleens) eenzaam. Dat zijn een kleine twee miljoen Nederlandse ouderen! Contact met anderen is voor een grote groep niet vanzelfsprekend. Een op de acht ouderen heeft niet eens wekelijks contact met familie, vrienden of buren. En nog erger: 10 procent heeft hooguit eenmaal per maand contact met anderen, 4 procent heeft dat zelden of nooit. Gesprekjes in de supermarkt met de kassière zijn er soms wel. Maar hoe vaak hebben ouderen goede gesprekken die écht ergens over gaan? Ongeveer zeven op de tien ouderen voeren wekelijks of vaker zo’n betekenisvol gesprek. Maar 14 procent doet dit zelden of zelfs nooit! Om de trieste omvang hiervan te begrijpen: er zijn 3,7 miljoen 65-plussers in Nederland. Dat betekent dat 518.000 ouderen niemand hebben om mee te praten.

Samen of alleen op pad?

We hebben het beeld dat ouderen altijd op stap zijn. Samen wandelen, fietsen, naar het museum, een terrasje pakken... Dat maakt het leven zoveel leuker, zeker als je met pensioen bent. Iets meer dan de helft van de 65-plussers (52 procent) gaat inderdaad minimaal wekelijks met iemand op stap en geniet daarvan. Maar dat geldt niet voor iedereen. Bijna een kwart van alle ouderen (24 procent, oftewel 888.000 ouderen) gaat er zelden of nooit met een ander op uit, ook niet voor een wandeling of kopje thee.

Hallo, contact graag!

Voor wie weinig contacten heeft, kan één nieuwe vriendschap al een groot verschil maken. Maar nieuwe contacten leggen gaat de een gemakkelijker af dan de ander. Ongeveer een op de vier ouderen vindt het helemaal niet meer zo makkelijk om nieuwe mensen te leren kennen. Bijna een derde van de 65-plussers was het afgelopen jaar daar wel actief mee bezig, zo blijkt uit ons onderzoek.

Waarom het leggen van contact soms lastig is

45 procent van de ondervraagden weet niet goed waar gelijkgestemden te vinden zijn
32 procent vindt het lastig om iemand te benaderen.
23 procent voelt zich onzeker in sociale situaties.
21 procent kan vanwege de gezondheid of een beperking moeilijk de deur uit.

Andere obstakels zijn:

onbekendheid met de online mogelijkheden, het ontbreken van geschikte ontmoetingsplekken, gebrek aan tijd of energie en teleurstellende ervaringen.

Man van 71 jaar: "Het is moeilijk om gelijkgestemden met enige diepgang te vinden."

Vrouw van 72 jaar: "Ik vind mezelf niet zo de moeite waard."

Man van 79 jaar: "Ik voel me onzeker en nerveus in sociale contacten."

Vrouw, 79 jaar: "Bij het ouder worden horen vaak lichamelijke ongemakken die de mobiliteit kunnen beperken. Ik kan wel veel willen doen, maar dat lukt niet meer."

Onderzoek sociale contacten uitkomsten staande afbeelding - ANBO-PCOB

Aan de slag: Nieuwe vriendschappen opbouwen

Van de deelnemers aan ons onderzoek heeft bijna een derde (31 procent) het afgelopen jaar wel actief geprobeerd om nieuwe contacten te leggen. Zij deden dit onder meer door vrijwilliger te worden en naar feestjes te gaan.

Het is niet iedereen gelukt om een duurzame vriendschap op te bouwen. Maar een ruime meerderheid zag de inspanning in het actief zoeken naar nieuwe contacten wél beloond. Van hen sloot 34 procent meerdere nieuwe vriendschappen en 25 procent minstens één.

Over het onderzoek

Het onderzoek naar sociale contacten en elkaar ontmoeten is uitgevoerd door Abbi Insights in opdracht van ANBO-PCOB. In de periode van 15 augustus tot en met 1 september 2025 deden 7.530 65-plussers mee aan het onderzoek. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers is 77 jaar. De resultaten zijn representatief op basis van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en huishoudsamenstelling.