Een fijne relatie? Dít zijn de ingrediënten!

Dossier Liefde
anbo-pcob-dossier-liefde-03-4800-3200
Hero background icon

Een fijne relatie? Dít zijn de ingrediënten!

In het ANBO-PCOB Liefdesonderzoek vroegen we 65-plussers naar hun kijk open ervaring met de liefde. Respect, zorg voor elkaar en elkaar steunen in moeilijke tijden bleken de essentie. Maar wat zegt relatietherapeut Jeroen Stek over liefde op latere leeftijd?

In reactie op de uitkomsten van ons onderzoek naar liefde op oudere leeftijd zegt Jeroen: “Eigenlijk is het niet verrassend dat elkaar steunen zo belangrijk is in een relatie. ‘Ben ik zo belangrijk voor jou dat je er voor mij bent als het moeilijk wordt?’ Dát is het diepe gevoel waar het allemaal op neerkomt.” Volgens Jeroen is het op elke leeftijd essentieel dat je op iemand kunt rekenen. Maar op latere leeftijd hebben partners vaker moeilijke momenten meegemaakt, waardoor respect, voor elkaar zorgen en elkaar steunen zichtbaarder worden. “Toch blijft de essentie van liefde - en van een relatie - voor jong en oud hetzelfde”, zegt Jeroen. “Dat is een veilige, liefdevolle verbinding terwijl je toch van elkaar verschilt. De vraag in een langdurige relatie is: kun je op een fijne manier met die verschillen omgaan of maak je er een destructief patroon van?”

Dossier liefde taart afbeelding ANBO-PCOB
Wees je eigen taart

Zo’n veilige, liefdevolle verbinding vraagt om twee autonome individuen die wel samen zijn, maar niet op elkaar leunen. “Wat je veel ziet, is dat mensen zó dicht op elkaar zitten dat ze geen individu meer zijn. Vraag jezelf eens af: is je relatie de kers op de taart, en zijn jij en je partner allebei je eigen taart? Dan zit je goed.

Maar als de relatie een deel van je taart is, kan het lastig worden.” Dat sommige ouderen vrijwel alles samen doen, vindt Jeroen niet per se een probleem, maar het is belangrijk dat je ook iets voor jezelf houdt. “Anders word je een soort broer en zus van elkaar”, waarschuwt hij. “Als je het mij vraagt, zijn de belangrijkste ingrediënten van een goede, langdurige relatie: elkaar iets gunnen, in elkaar geïnteresseerd blijven, leuke dingen blijven doen en op een goede manier met de onderlinge verschillen omgaan.

Praten met elkaar, luisteren naar de ander

In het ANBO-PCOB-onderzoek geven veel ouderen aan dat meningsverschillen vaak door communicatieproblemen ontstaan. Jeroen ziet dat anders: “Het gaat meestal om niet kunnen omgaan met de verschillen. Maar of je nu rommel maakt of altijd alles opruimt, elk gedrag heeft een positieve intentie. Het is belangrijk om die intentie te onderzoeken door te praten over wat jullie fijn vinden en waarom.

Gelijkwaardigheid speelt hier ook een rol: wie bepaalt? Sta je schouder aan schouder of heeft één iemand de broek aan?” Veel mensen geven aan weinig behoefte te hebben aan een goed gesprek. “Daar zit precies de crux”, vindt Jeroen. “Verschillen blijven dan onbesproken, waardoor patronen scheefgroeien en irritaties zich opstapelen. Blijf erover praten en wees nieuwsgierig naar de ander. In leven en liefde is er geen waarheid. Geef elkaar j gebruiksaanwijzing en vind een liefdevolle manier om met verschillen om te gaan. Ik zeg altijd: leer zoenen. Dat staat voor zacht, open, eerlijk en nieuwsgierig naar elkaar zijn.”

Dossier liefde expert ANBO-PCOB
En ze leefden nog lang en...

Jeroen ziet veel stellen bij wie de relatie jarenlang te weinig aandacht heeft gekregen. “Er zijn drie lagen”, legt hij uit. “Jezelf, je relatie en je gezin. Veel mensen springen van de eerste laag naar de derde. Maar als je de middelste laag niet voedt, krijg je later ellende.” Daarom is hij streng in zijn advies over ‘partnertijd’: even samen zijn, zonder telefoon en zonder kinderen. “Elke dag drie kwartier, één dagdeel per week en eens in de drie maanden een weekend weg. Heb je erg kleine kinderen, dan mag dat ook een avond zijn. Blijf ook investeren in intimiteit, want if you don’t use it, you lose it. Vitaal, gezond en gelukkig oud worden begint al op jongere leeftijd.”

Een nieuwe liefde? Het kan!

Een deel van de ouderen is de partner verloren. De meesten daarvan staan - soms voorzichtig - open voor een nieuwe liefde. Volgens Jeroen heeft een vorige relatie daarop invloed. “Als mensen een heel fijne relatie hebben gehad, is de kans groter dat ze na een periode van rouw weer openstaan voor een nieuwe partner. Anderen denken juist: dit nooit weer.” Volgens Jeroen is het voor een vrouw vaak lastiger dan voor een man om opnieuw iemand te vinden. “Mannen zijn sneller tevreden en er zijn simpelweg meer vrouwen die even oud of iets jonger zijn.” Voor wie het aandurft, heeft Jeroen goede hoop. Een nieuwe relatie kan volgens hem net zo diepgaand zijn als een relatie van veertig jaar. Het enige wat ontbreekt, is een gedeelde geschiedenis. “Dat kan voelen als een gemis, maar op emotioneel verbindend niveau kan liefde op elke leeftijd even diep gaan. Het idee dat er maar één iemand voor jou is, klopt niet. Er zijn meerdere mensen met wie je een fijne, veilige verbinding kan hebben. Liefde kan op elke leeftijd opnieuw beginnen.”

Over Jeroen

Jeroen Stek is een relatietherapeut die verschillende therapievormen combineert, waaronder systeemtherapie, emotionally focused therapy (EFT) en oplossingsgerichte interventies. Daarnaast maakt hij theater over dit onderwerp, wat zijn werk een speelse dimensie geeft en inzicht biedt. Het helpt koppels om op een nieuwe manier naar zichzelf en hun relatie te kijken. Meer weten? Kijk op www.mens-werkt.nl en www.mens2producties.nl

Gerelateerde artikelen