Schrappen gratis OV voor senioren in Rotterdam zorgwekkend signaal voor heel Nederland

De Seniorencoalitie, waar ANBO-PCOB onderdeel van is, maakt zich grote zorgen over het voornemen van de nieuwe coalitie in Rotterdam om het gratis openbaar vervoer voor AOW’ers te schrappen. Volgens de samenwerkende verenigingen raakt dit niet alleen ouderen in Rotterdam, maar laat het ook een bredere ontwikkeling zien. We vrezen dat de toegankelijkheid en betaalbaarheid van het openbaar vervoer voor ouderen steeds meer afhankelijk dreigt te worden van de plek waar iemand woont. Ze willen dat de gemeente het besluit terugdraait.

In Rotterdam kunnen AOW-gerechtigden momenteel gratis reizen met bus, tram en metro. De nieuwe Rotterdamse coalitie in de gemeenteraad wil deze regeling beëindigen en deels vervangen door een hoger tegoed uitkeren binnen een andere regeling voor AOW’ers met een kleine beurs. De Seniorencoalitie begrijpt dat gemeenten financiële keuzes moeten maken, maar deze regeling raakt heel veel hard. 

Leeftijdskorting verdwijnt in heel Nederland

Het voornemen van Rotterdam staat niet op zichzelf. De automatische leeftijdskorting voor bus, tram en metro verdwijnt vanaf 1 januari 2027. Nu krijgen 65-plussers korting op regionale OV-diensten. Straks mogen provincies en vervoerregio’s zelf bepalen welke groepen korting krijgen en hoe regelingen eruitzien.

De ouderenbonden vrezen een lappendeken aan regelingen. In de ene gemeente of provincie kan een oudere gratis of met korting reizen, terwijl dezelfde oudere een paar kilometer verderop veel meer betaalt. Daarmee wordt niet langer de behoefte van de oudere reiziger bepalend, maar de postcode.

“Wij zien dat gemeenten, provincies en vervoerregio’s zoeken naar manieren om het openbaar vervoer betaalbaar te houden. Maar het mag niet zo zijn dat ouderen overal in Nederland afhankelijk worden van lokale politieke keuzes,” zegt Anneke Sipkens, directeur-bestuurder van ANBO-PCOB, onderdeel van De Seniorencoalitie. “Mobiliteit is geen gunst, maar een voorwaarde voor zelfstandigheid, gezondheid en sociale contacten."

Reizen met OV te duur

Uit eerder onderzoek van ANBO-PCOB bleek dat betaalbaarheid van het openbaar vervoer voor veel ouderen nu al een probleem is. Twee op de drie 65-plussers vinden reizen met het openbaar vervoer te duur. Onder ouderen met een smalle beurs loopt dat zelfs op tot 92 procent.

Juist nu ouderen langer zelfstandig thuis wonen, is goed en betaalbaar openbaar vervoer van groot belang. Niet iedereen heeft een auto, kan nog fietsen of heeft familie in de buurt die kan helpen. Voor ouderen die afhankelijk zijn van bus, tram of metro kan het verdwijnen van gratis of betaalbaar OV leiden tot minder sociale contacten, minder deelname aan activiteiten en meer risico op eenzaamheid.

Betaalbaar OV voor iedereen

“Help mensen met een laag inkomen, maar investeer in betaalbaar openbaar vervoer voor kinderen, jongeren en ouderen,” zegt Sipkens. “Solidariteit betekent niet dat je groepen tegen elkaar uitspeelt. Nederland heeft juist behoefte aan duidelijke, eerlijke en herkenbare regelingen, zodat ouderen overal kunnen blijven reizen en meedoen.”

De Seniorencoalitie roept de gemeente Rotterdam op om het besluit voorlopig terug te draaien en ouderenorganisaties te betrekken bij de uitwerking van een goede, nieuwe en bovenal solidaire regeling. Ook doen de ouderenbonden een landelijke oproep aan gemeenten, provincies, vervoerregio’s, DOVA en de landelijke politiek om te voorkomen dat er grote verschillen ontstaan tussen ouderen in verschillende delen van Nederland.

De oproep van De Seniorencoalitie wordt ondersteund door Stichting OSO Rotterdam, een overlegplatform waarin KBO, NOOM en PCOB-ANBO samenwerken aan betere leefomstandigheden voor ouderen.