Seniorencoalitie: “Coalitieplannen hebben ingrijpende gevolgen voor ouderen”

Het coalitieakkoord dat D66, CDA en VVD vandaag hebben gepresenteerd heeft vergaande gevolgen voor ouderen, stelt De Seniorencoalitie, een samenwerkingsverband van zeven ouderenorganisaties waar ANBO-PCOB onderdeel van is. Met name de verhoging van het eigen risico, het verder opschuiven van de AOW-leeftijd en de bezuinigingen op ouderenzorg worden als zorgwekkend gezien. Positief is dat er werk wordt gemaakt van woonoplossingen voor ouderen.

Het beleid is toekomstgericht, maar vergroot het risico op ongelijkheid tussen vitale en kwetsbare ouderen en tussen ouderen met hoge en lage inkomens. De Seniorencoalitie begrijpt dat de geopolitieke situatie vraagt om extra investeringen in defensie. Tegelijkertijd wringt dit met de belofte van toekomstig premier Rob Jetten om te streven naar een samenleving waarin ‘jong en oud naar elkaar omkijken’. Bij bestudering van de plannen ontstaat echter het gevoel dat het niet de sterkste schouders zijn die de zwaarste lasten dragen.

Eigen risico

Een opvallende maatregel is de verhoging van het eigen risico van €385 naar €460. Hoewel dit iedereen raakt, worden ouderen zwaarder getroffen omdat zij vaker zorg nodig hebben. Daarnaast wordt huishoudelijke hulp via de Wmo beperkt en komt er een eigen bijdrage voor wijkverpleging, waardoor juist de meest kwetsbaren verder in de knel dreigen te komen. Teleurstellend is ook dat de resterende €470 miljoen uit de enveloppe ouderenzorg, bedoeld voor samenredzaamheid en geclusterde woonvormen, niet aan ouderenzorg wordt besteed.

Ook de versnelde koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting vergroot de onzekerheid voor mensen met pensioenplannen. Voor ouderen met een kwetsbare gezondheid is langer doorwerken vaak niet haalbaar. Zoals de plannen nu zijn ingestoken, ligt de AOW-leeftijd in 2060 op 70 jaar en 6 maanden. De Seniorencoalitie vindt dat de AOW-leeftijd niet onbeperkt verder kan worden opgerekt.

Positieve punten

Positief zijn de investeringen in zorgzame buurten en gemeenschapsontwikkeling, die ouderen helpen langer zelfstandig te wonen. Ook het vergunningsvrij maken van mantelzorgwoningen, de aandacht voor respijtzorg en het stimuleren van de doorstroomhypotheek zijn goede stappen, waarbij die laatste maatregel ook starters op de woningmarkt helpt. Tegelijkertijd waarschuwen de ouderenorganisaties dat een sterke nadruk op mantelzorg het risico met zich meebrengt dat ouderen zonder sociaal netwerk buiten de boot vallen.

De regeringspartijen willen de doelmatigheid in de Wlz verbeteren met passende zorg en kwaliteitsnormen, maar een uitwerking van het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg ontbreekt. De Seniorencoalitie vreest dat dit betekent dat er nog verdere bezuinigingen op ouderenzorg volgen.

Werkelijkheid versus idealen

Tot slot is de inzet op digitalisering en cybersecurity positief, maar de aandacht gaat vooral uit naar jongeren. Juist ouderen zijn vaak slachtoffer van internetfraude. De Seniorencoalitie hoopt daarom dat de digitale veiligheid en weerbaarheid van senioren nadrukkelijk op de agenda van het nieuwe kabinet komt.

Anneke Sipkens, directeur-bestuurder van ANBO-PCOB, over het gepresenteerde akkoord: “We moeten langer doorwerken, een eigen bijdrage betalen voor defensie, meer betalen aan zorg, de wijkverpleging wordt afgeschaald… niet iedereen heeft die mogelijkheid. Ik spreek dagelijks mensen die hun best doen en toch tegen hun grenzen aanlopen. Niet iedereen hééft een netwerk of kan langer doorwerken. Beleid moet uitgaan van de werkelijkheid van mensen, niet van het ideaalbeeld. Het is goed dat dit kabinet inzet op langer zelfstandig wonen, bouwen, doorstroming en op ondersteuning in de wijk, dat sluit wel aan bij wat veel ouderen zelf graag willen.”

De Seniorencoalitie is een samenwerkingsverband tussen ANBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, NOOM, SOMNL en de KBO-bonden Zuid-Holland, Noord-Holland en Gelderland. Samen laten we de stem van de groeiende groep ouderen nog krachtiger horen. In Den Haag maar ook regionaal en lokaal. Meer dan ooit hebben we de kans om senioren in staat te stellen hun bijdrage aan onze maatschappij te blijven leveren en zich te kunnen blijven ontwikkelen