Maar de plus van 0,3% wordt niet veroorzaakt door een gunstiger belastingbeleid voor ouderen. Integendeel: het fiscale beleid werkt op meerdere punten juist negatief.
Stijging inkomen van gepensioneerden
De gemiddelde plus in koopkracht ontstaat vooral door de verwachte stijging van de AOW en de aanvullende pensioenen. De AOW blijft gekoppeld aan het wettelijk minimumloon, daardoor beweegt de AOW mee met de loonontwikkeling. Bij de aanvullende pensioenen gaat het kabinet er vanuit dat die volgend jaar met gemiddeld 7,6% zullen stijgen!
Maar zo’n stijging zal alleen mogelijk zijn bij pensioenfondsen die in 2027 overgaan naar het nieuwe pensioenstelsel, zoals bij ABP en PME. Die moeten op dat moment wel een voldoende hoge dekkingsgraad hebben. En daarachter gaan dus grote verschillen schuil. Het maakt nogal uit of een gepensioneerde alleen AOW heeft, een klein of groot aanvullend pensioen en of het pensioen afkomstig is van een pensioenfonds dat in 2027 overgaat naar het nieuwe pensioenstelsel.
Belastingbeleid voor ouderen
AOW’ers gaan in 2027 zowel in de eerste als in de tweede belastingschijf naar een hoger tarief. De eerste schijf is tot een belastbaar inkomen van €39.247 (was €38.883). Hierin wordt het belastingtarief verhoogd van 17,85% naar 18,33%. De tweede schijf tot een inkomen van €78.426 (was €78.426) wordt dit verhoogd van 37,56% naar 38,16%.
De heffingskortingen voor AOW’ers veranderen ook in 2027. Een heffingskorting is een korting op de verschuldigde inkomstenbelasting. De maximale algemene heffingskorting stijgt met €40, terwijl de maximale ouderenkorting daalt met €74. Voor een AOW’er met een laag genoeg inkomen om beide kortingen volledig te krijgen, daalt het totaal van deze twee belastingkortingen dus per saldo met €34 per jaar. Daarnaast is er nog de alleenstaande ouderenkorting, die stijgt met €7.
Zorgtoeslag
De maximale zorgtoeslag stijgt in 2027. De overheid verwacht een stijging van de zorgpremie naar ongeveer €169 per maand en een stijging van het verplichte eigen risico van €385 naar € 400. De definitieve bedragen voor de zorgtoeslag voor 2027 zijn nog niet officieel vastgesteld. Voor een alleenstaande zal de zorgtoeslag stijgen met naar verwachting €130 per jaar, voor samenwonenden samen is dit €260.
Tijdelijk Noodfonds Energie
Het Noodfonds Energie (TNE) is een tijdelijke overheidsregeling die huishoudens helpt bij het betalen van hun energierekening wanneer deze een groot deel van het inkomen opslokt. Het opent naar verwachting eind 2026 met een budget van €193 miljoen voor circa 500.000 huishoudens. Het TNE zal minimaal vier maanden openstaan voor aanvragen.
Voorbeelden koopkracht
Voorbeeld 1: een alleenstaande AOW’er heeft in 2026 een bruto pensioeninkomen van €30.000 per jaar. Dit bestaat uit AOW met een aanvullend pensioen. In 2027 stijgt zijn pensioeninkomen met 3,5% naar bruto €31.050. Hoeveel houdt hij dan netto hiervan over op basis van de nieuwe belastingcijfers? In de berekening is geen rekening gehouden met aftrekposten of een zorg- of huurtoeslag.
Uit de gemaakte berekening blijkt dat de betreffende gepensioneerde er netto ongeveer 2,2% op vooruitgaat. De berekening van het netto inkomen is in de bijlage vermeld. Uitgaande van een verwachte inflatie van 2,7% is de koopkracht in deze berekening dus negatief 0,5%.
Voorbeeld 2: twee samenwonende AOW’ers, waarbij de ene partner in 2026 een bruto inkomen heeft van €25.000 en de ander van €15.000. Ook deze beide inkomens stijgen in 2027 met 3,5%.
De bruto stijging van 3,5% leidt voor dit huishouden tot een netto vooruitgang van ongeveer 2,5%. Ook in dit voorbeeld daalt dus de koopkracht, nu met 0,2% uitgaande van een inflatie in 2027 van 2,7%. De berekening van het netto inkomen is in de bijlage gevoegd.
Conclusie
Het bruto pensioeninkomen van een AOW’er moet in 2027 naar verwachting met meer dan 3,5% stijgen wil er sprake kunnen zijn van een koopkrachtstijging. Dit zal naar verwachting alleen mogelijk zijn voor gepensioneerden die een aanvullend pensioen krijgen van een pensioenfonds in 2027 overgaat naar het nieuwe pensioenstelsel.
In de bijlage hieronder kunt u nog twee rekenvoorbeelden downloaden: een vergelijking van het netto pensioeninkomen van alleenstaande én samenwonende AOW'ers.
